ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Γνωριμία με τις τάσεις τέχνης και αρχιτεκτονικής από τα μέσα του 20ού μέχρι και τις δύο πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα. Κατανόηση του πολυδιάστατου χαρακτήρα της σύγχρονης τέχνης και εμβάθυνση στο θεωρητικό της υπόβαθρο. Αναγνώριση της σύνδεσης των καλλιτεχνικών επιλογών με τρέχουσες κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές αναζητήσεις. Εμπέδωση της σχέσης της τέχνης και της αρχιτεκτονικής με τους θεσμούς.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

• διακρίνουν την ποικιλία και την πολυπλοκότητα των μεταπολεμικών τάσεων στην τέχνη και την αρχιτεκτονική
• αναγνωρίζουν τον πλούτο των αναζητήσεων και των μέσων που επιστρατεύει η σύγχρονη τέχνη
• αντιλαμβάνονται τη διαφοροποίηση της μεταπολεμικής τέχνης από τις καλλιτεχνικές εκφάνσεις του πρώτου μισού του 20ου αιώνα και κυρίως τη διάσταση ανάμεσα στην πρωτοπορία και τη νεο-πρωτοπορία, στον μοντερνισμό και τον μεταμοντερνισμό
• συνειδητοποιούν την ενασχόληση της τέχνης με επίκαιρα ζητήματα της κοινωνικής ζωής και της δημόσιας σφαίρας
• παρακολουθούν τη συζήτηση για τη σύγχρονη τέχνη και αρχιτεκτονική, κατανοούν τις φεμινιστικές και μετααποικιακές προσεγγίσεις, συλλαμβάνουν έννοιες όπως κέντρο και περιφέρεια, παγκοσμιοποίηση και τοπικισμός, εμπορευματοποίηση, ακτιβισμός, κοινότητα αρχιτεκτονική και έπιπλο.

• Συμβολή των εικαστικών ρευμάτων στη σύγχρονη τέχνη του 20ου και 21ου αιώνα
• Αισθητική καλλιέργεια από την επαφή με έργα μεγάλων δημιουργών.
• Παρουσίαση και ανάλυση των στοιχείων ενός εικαστικού έργου ή ενός διακοσμητικού μοτίβου.
• Προαγωγή ελεύθερης και δημιουργικής σκέψης
• Αυτόνομη εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Αναζήτηση, ανάλυση και ταξινόμηση βιβλιογραφικών ιστορικών πηγών

Το μάθημα αφορά στην κριτική μελέτη των θεωριών της αρχιτεκτονικής και των αντίστοιχων σχεδιαστικών προσεγγίσεων όπως διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο επιρροής από τους λόγους και τις πραγματικότητες των περιόδων της νεωτερικότητας και, κυρίως, της μετανεωτερικότητας μέχρι και τις μέρες μας. Η διερεύνηση των τάσεων και του αρχιτεκτονικού ιδιώματος σε συνάρτηση με την εκάστοτε κοινωνική συνθήκη και τους επιστημονικούς, καλλιτεχνικούς και φιλοσοφικούς λόγους που την πλαισιώνουν συμβάλλει στην ανάπτυξη των αναγκαίων κριτικών εργαλείων αρχιτεκτονικού στοχασμού. Στο πλαίσιο αυτό το μάθημα παρακολουθεί τις θεωρίες που συγκροτήθηκαν στο πεδίο της αρχιτεκτονικής στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα και, αντίστοιχα, τροφοδότησαν τον σχεδιασμό του εσωτερικού χώρου, ξεκινώντας από τις πρώτες αντιδράσεις στο μοντέρνο κίνημα και καταλήγοντας στις πολλαπλές ερμηνευτικές απόπειρες της σύγχρονης εποχής. Η κατανόηση της αρχιτεκτονικής μέσα από το πρίσμα των συγκείμενων όρων που συνετέλεσαν στη διαμόρφωση των επιμέρους θεωρήσεών της, με άλλα λόγια η κατανόηση του αρχιτεκτονικού έργου ως μέρους ενός ενεργού κάθε φορά πολιτισμού, συνεισφέρει σε μία ενσυνείδητη αρχιτεκτονική δημιουργία σε συνάρτηση με όρους που αφορούν στον άνθρωπο και τον βιωτικό του χώρο.

Συγγράμματα

1. Allones (d) O.-R., “Μικρή ιστορία της λέξης μεταμοντέρνο”, στο συλλογικό “Μοντέρνο-μεταμοντέρνο”, εκδ. Σμίλη 1988.
2. Deleuze, G. 2007. The Fold: Leibniz and the Baroque (1988). Transl. T. Conley. Minneapolis: University of Minnesota Press.
3. Derrida, J. 2004. Dissemination (1972). Transl. B. Johnson. London: Continuum.
4. Derrida, J. & Eisenman, P. Chora L Works. Kipnis, J. &Leeser Th. eds. N. Y.: The Monacelli Press.
5. Foster, H. ed. 1983. The Anti-Aesthetic: Essays on Postmodern Culture. U.S.A.: Bay Press.
6. Foster, H., Bois Y.-A., Krauss, R., Thames & Hudson, Art since 1900, London 2011.
7. Giedion, S. 1971. Space, Time And Architecture: The Growth of a New Tradition (1941). Oxford: Oxford University Press.
8. Heidegger, M. 1986. Η προέλευση του έργου Τέχνης, Αθήνα: Δωδώνη.
9. Jencks, C. 1977. The Language of Post-modern Architecture. London: Academy Eds
10. Koolhaas, R., Delirious New York, Monacelli Press, 1994.
11. Krier, R. 1979. Urban Space. Foreword by Colin Rowe. London: Academy Editions.
12. Leach, N. ed. 1997. Rethinking architecture. London: Routledge.
13. Lyotard, J.-F. Defining the Postmodern. In: Appignanesi, L. ed. 1986. ICA Documents 4. London: The Institute of Contemporary Arts.
14. Lucie-Smith, E., Movements in art since 1945, ed. Thames and Hudson, London, 1993.
15. Pevsner, N. 2005. Pioneers of Modern Design: From William Morris to Walter Gropius (1936). Intr. R. Weston. Yale: Yale University Press.
16. Tάτλα, Ε., «Leibniz εναντίον Descartes: από τη Μοντέρνα αρχιτεκτονική στην αρχιτεκτονική της Πτύχωσης», άρθρο δημοσιευμένο στο περιοδικό: Χρονικά Αισθητικής, εκδ. Ίδρυμα Μιχελή, 2010, τόμος 45/2009-2010, σσ. 105-137.
17. Tschumi, B. 1996. Architecture and Disjunction. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
18. Salat, S. 1987. “Deconstruction de l’espace occidental” και “Les fragments du monde classique”, περ. L’Architectured’Aujourd’hui, No. 250/1987.
19. Venturi, R. 1979. Η πολυπλοκότητα και η αντίφαση στην αρχιτεκτονική, Αθήναι: εκδ. Κατσούλης.