ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το μάθημα αποτελεί την πρώτη επαφή των φοιτητών με ένα από τα θεμελιώδη συνθετικά εργαλεία και ποιοτικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής σύνθεσης και του δομημένου περιβάλλοντος, το Φυσικό και Τεχνητό Φως. Στόχος του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με την συνθετική – σχεδιαστική και κατασκευαστική μεθοδολογία των εγκαταστάσεων φωτισμού και την σύνταξη μιας φωτομετρικής μελέτης. Αναλύονται οι θεμελιώδης αρχές και τα χαρακτηριστικά της φυσικής του τεχνητού φωτισμού. Παρουσιάζονται παραδείγματα εφαρμογών (casestudies), καινοτόμες τεχνολογίες φωτισμού (HCL, Human centric light) και αναλύονται θέματα μέτρησης, σύνθεσης, σχεδιασμού του φωτός, εγκατάστασης του φωτισμού, τα είδη των λαμπτήρων, των φωτιστικών σωμάτων και ο έλεγχος αυτών, ο σχεδιασμός εφαρμογών φωτιστικών εγκαταστάσεων σε κατοικίες, καταστήματα, χώρους εστίασης, ψυχαγωγίας, εικαστικών φωτιστικών εγκαταστάσεων, εγκαταστάσεις φωτισμού εκπαιδευτικά και πολιτιστικά περιβάλλοντα, καθώς και ο σχεδιασμός του φωτισμού σε αστικό επίπεδο και επίπεδο ανάδειξης των κτιρίων σε επίπεδο πόλεων.

Σκοποί και στόχοι
Η κατανόηση της σημασίας του ‘σωστού’ φωτισμού, φυσικού είτε τεχνητού στην αισθητική αντίληψη και στην αρχιτεκτονική των εσωτερικών χώρων. Η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών του φυσικού και του τεχνητού φωτισμού μέσα στα κτίρια. Η Φωτομετρία αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μελέτη του φωτός και το σχεδιασμό φωτισμού. Οι φοιτητές θα μελετήσουν διεξοδικά τις βασικές αρχές, τα μεγέθη, τα όργανα και τις μονάδες μέτρησης του φωτός(τεχνητού). Θα ασχοληθούν με θέματα οπτικής αντίληψης, θα μελετήσουν το χρώμα στις φυσικές, ψυχοφυσικές αλλά και χρωματομετρικές του διαστάσεις, θα προβούν σε μια ανασκόπηση των αντιλήψεων και παραδειγμάτων περί φωτός και σκιάς διαχρονικά και θα προσεγγίσουν εισαγωγικά θέματα φωτισμού στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Θα χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία φωτομετρίας, για να προσεγγίσουν τον σχεδιασμό φωτισμού ανθρωποκεντρικά, λαμβάνοντας υπόψιν πως το φως επηρεάζει την υγεία και φυσιολογική λειτουργία, ως προς την οπτική απόδοση και οπτική άνεση, ως μέσο σύνθεσης, έκφρασης, νοηματοδότησης, αισθητικής, ή δημιουργίας ατμόσφαιρας που απευθύνεται στην ψυχολογία, αξιοποιώντας τη γνώση για τη λειτουργία και τους μηχανισμούς της οπτικής αντίληψης για να διαχειριστούν τις ποιότητες του φωτός αναφορικά με την οπτική αντίληψη, τον χώρο και τον άνθρωπο.

Μέθοδος – μαθησιακά αποτελέσματα
Στο τέλος του μαθήματος ο φοιτητής/τρία θα είναι σε θέση:
• Να εισάγει το φως ως αναπόσπαστο μέρος την συνθετικής διαδικασίας, ως κεντρική ιδέα και αφετηρία σκέψης (concept), ως βασικό εργαλείο σύνθεσης και σχεδιασμού που ανταποκρίνεται στην εκάστοτε χρήση του χώρου και την αλληλεπίδραση του με τον άνθρωπο.
• Να γνωρίζει τα κατάλληλα επίπεδα φωτισμού, το χρώμα του φωτός, τις προδιαγραφές του φωτιστικού εξοπλισμού (αισθητικές – λειτουργικές – τεχνικές – ενεργειακές), αλλά και τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και τις σχετικές οδηγίες.
• Να χρησιμοποιήσει τις βασικές αρχές σχεδιασμού φωτισμού δίνοντας έμφαση στις χωρικές ποιότητες αρχικά και σε δεύτερο επίπεδο να αναζητά τον εξοπλισμό.
• Να προδιαγράφει τον εξοπλισμό φωτισμού και τα συστήματα αυτόματου ελέγχου του, δίνοντας έμφαση στην κεντρική ιδέα και ταυτόχρονα στην εξοικονόμηση ενέργειας, τον αειφορικό σχεδιασμό, αλλά και στην σύνδεση του ανθρώπου με το φυσικό και δομημένο περιβάλλον.
• Να εξοικειωθεί στην προσομοίωση φωτιστικών εγκαταστάσεων με την χρήση λογισμικών φωτομετρίας και να τα χρησιμοποιεί για επιβεβαίωση και παρουσίαση των συνθετικών – σχεδιαστικών του επιλογών.
Με την ολοκλήρωση της Θ.Ε. ο φοιτητής/τρια θα:
• Θα γνωρίζει τη φύση του φωτός, τις βασικές αρχές της φωτομετρίας, τις φωτομετρικές ποσότητες και μονάδες, τι είναι ανακλαστικότητα, τους τρόπους μεταφοράς της ροής από την πηγή σε μια επιφάνεια και τις κυριότερες μετρητικές διατάξεις της της φωτομετρίας.
• Θα γνωρίζει βασικές έννοιες ως προς τις ιδιότητες του φυσικού και τεχνητού φωτός.
• Θα είναι εξοικειωμένος με την οπτική αντίληψη και το φως (ερεθισμός και οπτική αντίληψη, άμεση αντίληψη, κίνηση στο χώρο, στατικές/κινούμενες εικόνες και οπτική επίγνωση).
• Θα είναι σε θέση να περιγράψει τις έννοιες του χρώματος, το ρόλο των φωτεινών πηγών στη δημιουργία χρώματος.
• Θα εξοικειωθεί με την σχεδιαστική και κατασκευαστική μεθοδολογία των εγκαταστάσεων φωτισμού καθώς και την σύνταξη και εκπόνηση φωτομετρικής μελέτης(χρήση και εκμάθηση λογισμικού φωτομετρίας).

• Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Συνθετική ικανότητα
• Κριτική ικανότητα
• Ατομική και ομαδική εργασία, άσκηση αυτοκριτική

Το μάθημα αποτελεί την πρώτη επαφή των φοιτητών με ένα από τα βασικότερα σχεδιαστικά εργαλεία και ποιοτικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής σύνθεσης και του δομημένου περιβάλλοντος, το Φυσικό και Τεχνητό Φως.
Βασικές αρχές που διέπουν τον Φυσικό και Τεχνητό Φωτισμό. Φυσικός φωτισμός, διάχυση μέσα στα κτίρια, χρωματισμοί και υφή των εσωτερικών επιφανειών. Φυσική του τεχνητού φωτισμού.

Στόχος του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με την σχεδιαστική και κατασκευαστική μεθοδολογία των εγκαταστάσεων φωτισμού καθώς και την σύνταξη φωτοτεχνικής μελέτης. Αναλύονται οι θεμελιώδης αρχές και τα χαρακτηριστικά της φυσικής του τεχνητού φωτισμού. Παρουσιάζονται εφαρμογές και αναλύονται θέματα σχεδιασμού –εγκατάστασης του φωτισμού – τα είδη των λαμπτήρων, των φωτιστικών σωμάτων και ο έλεγχος αυτών.
Εφαρμογές σε κατοικίες, καταστήματα, βιτρίνα, χώρους ψυχαγωγίας. Σύνταξη φωτοτεχνικής μελέτης εσωτερικών χώρων.

Συγγράμματα

1. Κοντορήγας Θ., Φωτισμός & Αρχιτεκτονική, Κτίριο, Επιλογή στη Δόμηση, 2006
2. Bean R., Lighting Interior & Exterior, Elsevier – Architectural Press, Oxford 2004
3. Pritchard D. C., Lighting, Addison 1999
4. Bell J., Burt W., Designing Building for Daylighting, CIBSE, Watford 1995
5. Phillips D., Daylighting: Natural Light in Architecture, Elsevier 2004
6. Φίλιππα Δημόπουλου, Φωτοτεχνία : τεχνική του φωτισμού, Αθήνα
7. Elizabeth Wilhide, Φώς και χώρος : διακοσμητικοί συνδυασμοί, Εκδ Μέλισσα, Αθήνα
8. Δήμητρα Τσιώρα-Παπαϊωάννου [υπεύθυνη έκδοσης], Φωτισμός & αρχιτεκτονική, Κτίριο – Επιλογή στη Δόμηση, 2006
9. Στέφανος Τουλόγλου, Εφαρμοσμένη φωτοτεχνία, Αθήνα, Ίων , 1997
10. D.Loe & Peter Tregenza, The Design of Lighting
11. Elizabeth Wilhide, Lighting: creative planning for successful lighting solutions, London Ryland Peters & Small, 1998
12. Fuller Moore, Concepts and practice of architectural daylighting, Van Nostrand Reinhold, New York 1990
13. Gary R. Steffy, Architectural lighting design, New York

Συναφή επιστημονικά περιοδικά

1. www.pldplus.com – Professional Lighting Design Magazine.
2. www.mondoarc.com – Mondo Arc
3. http://www.lightingacademy.org – Lighting Academy.
4. www.iald.org – Οργανισμός Ανεξάρτητων Μελετητών Φωτισμού.
5. www.ies.org/lighting – Illuminating Engineering Society of North America, http://
6. www.lightarch.com
7. www.lightingdesigninternational.com
8. www.lightingacademy.com
9. www.dpalighting.com
10. www.sunandshadow.gr/magazines – Περιοδικό για την σκίαση και τον φωτισμό.
11. http://tkld.gr/ Θ. Κοντορήγας και Συνεργάτες Αρχιτέκτονες Φωτισμού.