Φωτισμός και χώρος ΙΙ

Γενικά

• Κωδικός: ΕΑ714
• Εξάμηνο: 7ο
• Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
• Τύπος μαθήματος: Ειδικότητας
• Γλώσσα διδασκαλίας και εξετάσεων: Ελληνικά
• Το μάθημα διατίθεται σε φοιτητές Erasmus
• Μέθοδοι Διδασκαλίας (Ώρες/εβδ.): Διαλέξεις και Εργαστηριακές ασκήσεις (3)
• Μονάδες ECTS: 3

Περιεχόμενα μαθήματος

Το μάθημα αποτελεί εξειδικευμένη επαφή των φοιτητών με την αρχιτεκτονική σύνθεση του δομημένου περιβάλλοντος εσωτερικού και εξωτερικού, σε σχέση με το Φυσικό και Τεχνητό Φως ενώ πραγματεύεται την ανθρωποκεντρική θεώρηση στον σχεδιασμό φωτισμού.
Στόχος του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με την σχεδιαστική και κατασκευαστική μεθοδολογία των εγκαταστάσεων φωτισμού καθώς και την σύνταξη ολοκληρωμένης φωτοτεχνικής μελέτης του τεχνητού φωτισμού με έμφαση στην χρήση του φυσικού φωτισμού ως εργαλείου σύνθεσης και επιρροής στον ανθρώπινο οργανισμό. Παρουσιάζονται εφαρμογές και αναλύονται θέματα σχεδιασμού, εγκαταστάσεις φωτισμού, τα είδη των λαμπτήρων, των φωτιστικών σωμάτων και ο έλεγχος αυτών. Αναλύονται εφαρμογές σε κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους, βιτρίνες καταστημάτων, χώρους εκπαίδευσης (νηπιαγωγεία) και εγκαταστάσεις υγείας (ιδιωτικά ιατρεία), χώρους ψυχαγωγίας, χώρους πολιτισμού (θέατρο, μουσεία & εκθεσιακούς χώρους), υπαίθριους χώρους ( εικαστικές εγκαταστάσεις, πάρκα, πλατείες) και χώρους εντός αστικού πλαισίου (ανάδειξη ιστορικών μνημείων και πολιτιστικής κληρονομιάς). Στα πλαίσια των θεωρητικών παρουσιάσεων, που αναπτύσσονται με την προβολή διαφανειών, αφενός αναλύονται βασικές έννοιες για την κατανόηση των ζητημάτων του μαθήματος και παρουσιάζονται διάφορα παραδείγματα εφαρμογών εγκαταστάσεων φωτισμού, αφετέρου παρέχεται θεωρητική υποστήριξη για την αντιμετώπιση όλων των επιμέρους ζητημάτων του λεπτομερειακού σχεδιασμού φωτισμού τα οποία οι φοιτητές καλούνται να επιλύσουν – συνθέσουν, στα πλαίσια του εργαστηριακού μέρους του μαθήματος. Ο απώτερος στόχος είναι να μπορούν οι φοιτητές να χειρίζονται τις ποικίλες δυνατότητες του φωτός σε πεδία όπως η αρχιτεκτονική, ο σχεδιασμός εσωτερικών χώρων, το θέατρο, να αναλύουν τις απαιτήσεις ενός έργου φωτισμού και να υπολογίζουν τις συνθήκες οπτικής άνεσης ανθρωποκεντρικά. Τέλος να διενεργούν έρευνα και να αναπτύσσουν συνθέσεις τεχνικά ολοκληρωμένες, με υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας.

Μαθησιακοί Στόχοι

Γενικό πλαίσιο
Το μάθημα πραγματεύεται την συνθετική και δημιουργική χρήση ενός από τα βασικότερα σχεδιαστικά εργαλεία και ποιοτικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής σύνθεσης και του δομημένου περιβάλλοντος, το Φυσικό και Τεχνητό Φως. Η Φωτομετρία αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μελέτη του φωτός και το σχεδιασμό φωτισμού. Οι φοιτητές θα μελετήσουν διεξοδικά τις βασικές αρχές, τα μεγέθη, τα όργανα και τις μονάδες μέτρησης του φωτός. Θα χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία φωτομετρίας, για να προσεγγίσουν τον σχεδιασμό φωτισμού ανθρωποκεντρικά, λαμβάνοντας υπόψιν πώς το φως επηρεάζει την υγεία και φυσιολογική λειτουργία, ως προς την οπτική απόδοση και οπτική άνεση, ως μέσο σύνθεσης ή έκφρασης, νοηματοδότησης ή αισθητικής ή δημιουργίας ατμόσφαιρας που απευθύνεται στο συναίσθημα (στην ψυχολογία), αξιοποιώντας τη γνώση για τη λειτουργία και τους μηχανισμούς της οπτικής αντίληψης, προβληματιζόμενοι για το πώς θα χρησιμοποιήσουν τις μετρήσεις για να διαχειριστούν τις ποιότητες του φωτός αναφορικά με την οπτική αντίληψη.

Σκοποί και στόχοι
Στόχος του μαθήματος είναι να εμβαθύνει στην συνθετική, σχεδιαστική και κατασκευαστική μεθοδολογία των εγκαταστάσεων φωτισμού καθώς και την σύνταξη και παρουσίαση ολοκληρωμένης φωτοτεχνικής μελέτης εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. Κατανόηση της σημασίας του σωστού φωτισμού, του συνδυασμού του φυσικού και τεχνητού φωτισμού στην αισθητική αντίληψη, την διακόσμηση των εσωτερικών χώρων και τον φωτισμό εξειδικευμένων χώρων. Ανάλυση εξειδικευμένων χαρακτηριστικών του φυσικού και του τεχνητού φωτισμού μέσα στα κτίρια. Σύνταξη και παρουσίαση ολοκληρωμένης φωτοτεχνικής μελέτης εσωτερικής αρχιτεκτονικής.

Μέθοδος – μαθησιακά αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση της Θ.Ε. ο φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση:

• Να εισάγει το φως ως αναπόσπαστο μέρος την συνθετικής διαδικασίας, ως κεντρική ιδέα και αφετηρία σκέψης (concept), ως βασικό εργαλείο σύνθεσης και σχεδιασμού που ανταποκρίνεται στην εκάστοτε χρήση του χώρου και την αλληλεπίδραση του με τον άνθρωπο
• Να γνωρίζει τα κατάλληλα επίπεδα φωτισμού, το χρώμα του φωτός, τις προδιαγραφές του φωτιστικού εξοπλισμού (αισθητικές – λειτουργικές – τεχνικές – ενεργειακές), αλλά και τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και τις σχετικές οδηγίες.
• Να χρησιμοποιήσει τις βασικές αρχές σχεδιασμού φωτισμού δίνοντας έμφαση στις χωρικές ποιότητες αρχικά και σε δεύτερο επίπεδο να αναζητά τον εξοπλισμό.
• Να προδιαγράφει τον εξοπλισμό φωτισμού και τα συστήματα αυτόματου ελέγχου του, δίνοντας έμφαση στην κεντρική ιδέα και ταυτόχρονα στην εξοικονόμηση ενέργειας, τον αειφορικό σχεδιασμό, αλλά και στην σύνδεση του ανθρώπου με το φυσικό και δομημένο περιβάλλον.
• Να εξοικειωθεί στην προσομοίωση φωτιστικών εγκαταστάσεων με την χρήση λογισμικών φωτομετρίας και να τα χρησιμοποιεί για επιβεβαίωση και παρουσίαση των συνθετικών και σχεδιαστικών του επιλογών.
• Θα γνωρίζει τη φύση του φωτός, τις βασικές αρχές της φωτομετρίας, τις φωτομετρικές ποσότητες και μονάδες, τι είναι ανακλαστικότητα, τους τρόπους μεταφοράς της ροής από την πηγή σε μια επιφάνεια και τις κυριότερες μετρητικές διατάξεις της της φωτομετρίας.
• θα γνωρίζει βασικές έννοιες ως προς τις ιδιότητες του φυσικού και τεχνητού φωτός.
• θα είναι εξοικειωμένος με την οπτικής αντίληψη σε σχέση με το φως(ερεθισμός και οπτική αντίληψη, άμεση αντίληψη, κίνηση στο χώρο, στατικές/κινούμενες εικόνες και οπτική επίγνωση).
• θα είναι σε θέση να περιγράψει τις έννοιες του χρώματος, το ρόλο των φωτεινών πηγών στη δημιουργία χρώματος.
• θα εξοικειωθεί με την σχεδιαστική και κατασκευαστική μεθοδολογία των εγκαταστάσεων φωτισμού καθώς και την σύνταξη και εκπόνηση φωτομετρικής μελέτης(Dialux Evo), τόσο της μέτρησης του τεχνητού φωτός όσο και την προσημείωση, μέτρηση και υπολογισμό του φυσικού φωτός και τον συνδυασμό των δυο, τόσο από πλευράς αντίληψης όσο και από πλευράς ενεργειακής αποδοτικότητας και κατάλληλης χρήσης της τεχνολογίας και των αυτόματων συστημάτων ελέγχου του φωτισμού.

Γενικές Ικανότητες

• Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Συνθετική ικανότητα
• Κριτική ικανότητα
• Ατομική και ομαδική εργασία, άσκηση αυτοκριτική
• Σύνταξη μελετών με εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Πρόσωπο με πρόσωπο και εφαρμογές πρότζεκτ στο εργαστήριο

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών

Διαλέξεις με βιντεοπλοβολή
Εργαστηριακές ασκήσεις με προγράμματα Η/Υ Ψηφιακή παρουσίαση των προτζεκτ

Οργάνωση Διδασκαλίας

Αξιολόγηση Φοιτητών

Γραπτή Εξέταση Εργαστηριακή Εργασία Παρουσίαση πρότζεκτ
Παρουσίαση portfolio

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

1. Κοντορήγας Θ., Φωτισμός & Αρχιτεκτονική, Κτίριο, Επιλογή στη Δόμηση, 2006
2. Bean R., Lighting Interior & Exterior, Elsevier – Architectural Press, Oxford 2004
3. Pritchard D. C., Lighting, Addison 1999
4. Bell J., Burt W., Designing Building for Daylighting, CIBSE, Watford 1995
5. Phillips D., Daylighting: Natural Light in Architecture, Elsevier 2004
6. Φίλιππα Δημόπουλου, Φωτοτεχνία : τεχνική του φωτισμού, Αθήνα
7. Elizabeth Wilhide, Φώς και χώρος : διακοσμητικοί συνδυασμοί, Εκδ Μέλισσα, Αθήνα
8. Δήμητρα Τσιώρα-Παπαϊωάννου [υπεύθυνη έκδοσης], Φωτισμός & αρχιτεκτονική, Κτίριο – Επιλογή στη Δόμηση, 2006
9. Στέφανος Τουλόγλου, Εφαρμοσμένη φωτοτεχνία, Αθήνα, Ίων , 1997
10. D.Loe & Peter Tregenza, The Design of Lighting
11. Elizabeth Wilhide, Lighting: creative planning for successful lighting solutions, London Ryland Peters & Small, 1998
12. Fuller Moore, Concepts and practice of architectural daylighting, Van Nostrand Reinhold, New York 1990
13. Gary R. Steffy, Architectural lighting design, New York

Συναφή επιστημονικά περιοδικά

• www.pldplus.com – Professional Lighting Design Magazine.
• www.mondoarc.com – Mondo Arc
• http://www.lightingacademy.org – Lighting Academy.
• www.iald.org – Οργανισμός Ανεξάρτητων Μελετητών Φωτισμού.
• www.ies.org/lighting – Illuminating Engineering Society of North America, http://
• www.lightarch.com
• www.lightingdesigninternational.com
• www.lightingacademy.com
• www.dpalighting.com
• www.sunandshadow.gr/magazines – Περιοδικό για την σκίαση και τον φωτισμό.
• http://tkld.gr/ Θ. Κοντορήγας και Συνεργάτες Αρχιτέκτονες Φωτισμού.